Azərbaycanın qərb bölgəsində yerləşən Kəlbəcər təkcə göz oxşayan təbiəti ilə deyil, həm də tarix boyunca formalaşmış mədəni irsi, zəngin su ehtiyatları və mühüm strateji mövqeyi ilə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Minillik yaşayış izləri, dağ silsilələri və mineral suları ilə seçilən bu torpaq həmişə ölkənin ən nadir coğrafi məkanlarından biri kimi dəyərləndirilib. Kəlbəcərin relyefi, təbiət şəraiti və yeraltı sərvətləri onun inkişaf perspektivini daha da gücləndirən əsas amillərdir.
2020-ci ildə bölgənin işğaldan azad olunması ilə Kəlbəcər üçün tamamilə yeni dövr başlandı. Böyük Qayıdış prosesində Kəlbəcər ən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin həyata keçirildiyi rayonlardan biri oldu. Azadlıqdan sonra ilk gündən etibarən burada sürətli infrastruktur layihələri icra olunmağa başladı, yol şəbəkəsi yeniləndi, enerji təminatı quruldu, şəhərsalma istiqamətində fundamental addımlar atıldı. Bu proses Kəlbəcərin təkcə yenidən bərpa edilməsinə deyil, həm də müasir standartlara uyğun tamamilə yeni şəhər modelinə çevrilməsinə şərait yaratdı.
Bu inkişafın əsasında hazırlanan “Kəlbəcər şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş plan” dayanır. Baş plan şəhərin sosial, iqtisadi, ekoloji və sənaye potensialını nəzərə alan, dayanıqlı inkişaf strategiyasına əsaslanmış geniş çərçivəyə malikdir. Burada yaşayış massivlərinin salınması, turizm zonalarının formalaşdırılması, təhsil və sosial infrastrukturun qurulması, eyni zamanda ətraf mühitin qorunmasına yönəlmiş kompleks tədbirlər nəzərdə tutulur. Baş planın məqsədi Kəlbəcəri yalnız bərpa edilmiş şəhər kimi deyil, həm də regionun inkişaf mərkəzlərindən biri kimi formalaşdırmaqdır.
Bu çərçivədə Kəlbəcər şəhərində 524 ailəlik yeni yaşayış məhəlləsi inşa olunur. Müasir urbanizasiya standartlarına uyğun olan bu kompleks həm təhlükəsizlik, həm rahatlıq, həm də sosial rifah baxımından yüksək tələblərə cavab verəcək şəkildə planlaşdırılıb. Yaşayış binaları, sosial meydançalar, yaşıl zolaqlar, parkinq sahələri – bütün elementlər Kəlbəcərin gələcək sakinləri üçün komfortlu şəhər mühitinin yaradılmasına xidmət edir.
Quruculuq işləri təkcə şəhər mərkəzi ilə məhdudlaşmır. Rayonun kəndlərində də genişmiqyaslı layihələr reallaşdırılır. Yanşaq kəndinin yenidən qurulması çərçivəsində burada 421 ailənin məskunlaşdırılması nəzərdə tutulub. Kənd müasir kənd təsərrüfatı infrastrukturu, təhsil, səhiyyə və sosial obyektlərlə təmin olunmaqla tamamilə yeni kənd modelinə çevrilir. Eyni zamanda Zallar kəndində 487 ailəlik yaşayış məntəqəsinin tikintisi planlaşdırılıb. Bu kəndlərdə həyata keçirilən işlər Böyük Qayıdış proqramının bölgə üzrə ən mühüm komponentlərindən birini təşkil edir.
Kəlbəcərə aparılan abadlıq-quruculuq işlərinin yüksək səviyyədə izlənilməsi məqsədilə Prezident İlham Əliyev bu rayona mütəmadi olaraq səfərlər edir. Bu səfərlər həm layihələrin gedişinə nəzarət baxımından, həm də bölgənin inkişafına verilən strateji əhəmiyyətin göstəricisi kimi dəyərləndirilir. Dövlət başçısının səfərləri zamanı Kəlbəcərin gələcəyinə dair mühüm mesajlar səsləndirilmiş, rayonun modern inkişaf modeli barədə konkret istiqamətlər müəyyən edilmişdir.
07 noyabr 2023-cü il tarixində Prezident İlham Əliyev Kəlbəcər rayonunun Vəngli kəndinə baxış keçirərək bölgənin bərpa potensialını yüksək qiymətləndirmişdir. Dövlət başçısının həmin səfərdə vurğuladığı kimi, Kəlbəcər “təkcə təbiəti ilə deyil, gələcək iqtisadi və sosial inkişaf imkanları ilə də Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyət daşıyan bölgədir”.
02 sentyabr 2024-cü il səfəri isə Kəlbəcərin inkişaf tarixinə xüsusi səhifə kimi yazıldı. Bu səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyev bölgədə bir sıra mühüm layihələrin açılışında və təməlqoyma mərasimində iştirak etdi. Dövlət başçısı əvvəlcə Kəlbəcərdə “Yuxarı Vəng” Su Elektrik Stansiyasının açılışını həyata keçirdi, daha sonra Xudavəng monastır kompleksinə baxış keçirdi və Toğanalı–Kəlbəcər–İstisu avtomobil yolu layihəsi çərçivəsində inşa edilən 4-cü tunel və yolun 15,2 km-lik hissəsində aparılan işlərlə tanış oldu. Səfər zamanı Kəlbəcər şəhərində ikinci yaşayış kompleksinin təməlqoyma mərasimi, Şəhər Təhsil Kompleksində aparılan işlər və yeni modul tipli məktəb layihəsi, inzibati binanın təməlqoyma mərasimi və 524 ailəlik yaşayış kompleksinin tikintisi ilə tanışlıq baş tutdu. Eyni zamanda Prezident İlham Əliyev bölgədə “İstisu” mineral su zavodunun və “Zar” KSES-in açılışında iştirak etdi, SCADA sistemi vasitəsilə Göygöl rayonunda “Toğanalı” KSES-in işə salınmasını müşahidə etdi. Səfər çərçivəsində həmçinin “İstisu” yarımstansiyasının, “İstisu” Müalicə-İstirahət Kompleksində aparılan tikinti işlərinin və İstisu qəsəbəsinin təməlqoyma mərasimlərinin gedişatı ilə tanışlıq oldu.
Bu səfərlər zamanı Prezident İlham Əliyev vurğulamışdı ki, “Kəlbəcər Azərbaycanın ən sürətlə inkişaf edən bölgələrindən birinə çevriləcək. Buradakı bütün layihələr həm bu günün, həm də gələcək nəsillərin rifahına xidmət edəcək.” Bu mesaj həm bölgənin inkişaf perspektivini, həm dövlət səviyyəsində ona verilən diqqət və qayğını, həm də quruculuq prosesinin miqyasını göstərir.
Kəlbəcərdə aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma işləri bölgənin gələcək simasını formalaşdırır. Müasir infrastruktur, sosial layihələr, yaşayış massivləri, sənaye və turizm obyektləri — bütün bunlar Kəlbəcəri qısa zaman ərzində tamamilə yenilənmiş, dinamik inkişaf edən məkana çevirir. Bu torpaqlar tədricən təkcə bərpa olunmur, həm də ölkənin iqtisadi, turizm və enerji sahələrində yeni imkanlar yaradan strateji mərkəzə çevrilir.
Kəlbəcərin bu günkü inkişafı həm Şanlı Zəfərin nəticəsi, həm də Azərbaycanın irəliyə baxan modern quruculuq siyasətinin bariz təzahürüdür. Bu diyar yenidən dirçəlir, yenidən yaşayır və xalqımızın gələcək nəsillər üçün qurduğu qüdrətli ölkənin parlaq simvollarından birinə çevrilir.
Saleh Orucov,
DSMF-nin 2 saylı Şirvan-Salyan regional filialının direktoru, YAP fəalı
