Azərbaycanın müstəqillik illərində əldə etdiyi ən böyük strateji nailiyyətlərdən biri ölkənin nəqliyyat-kommunikasiya siyasətinin dərindən düşünülmüş şəkildə formalaşdırılmasıdır. Bu siyasətin əsası Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. O, Azərbaycanın coğrafi yerləşməsinin böyük üstünlüklər yaratdığını, ölkənin Şərq ilə Qərb, Şimal ilə Cənub arasında körpü rolunu oynadığını dəfələrlə vurğulayırdı. Məhz bu konseptual baxış nəticəsində nəqliyyat-logistika sahəsi dövlətin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsi kimi formalaşdı. Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi xətt sonrakı illərdə Azərbaycanı Avrasiyanın ən mühüm nəqliyyat mərkəzlərindən birinə çevirdi.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə bu siyasət daha da genişləndirilib və yeni məzmun qazanıb. Azərbaycan artıq təkcə regionun tranzit ölkəsi deyil, həm də qlobal logistik mərkəz kimi qəbul olunur. Prezident İlham Əliyevin 8 dekabr 2025-ci il tarixində Slovakiyada verdiyi bəyanatda səsləndirdiyi “Gələcək illərdə bağlantılar və nəqliyyat sahəsinə əlavə vəsait qoyaraq biz öz imkanlarımızı genişləndirəcəyik” fikri, ölkənin bu sahədə strateji hədəflərinin nə qədər geniş olduğunu bir daha təsdiq edir. Bu, Azərbaycanın nəqliyyat-kommunikasiya siyasətinin növbəti mərhələyə keçdiyini və qarşıdakı illərdə bu sahəyə ciddi investisiya qoyulacağını göstərir.
Azərbaycan bu gün Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin əsas iştirakçılarından biridir. Bu dəhlizlər ölkəni Avropa ilə Asiyanın, Rusiya və Mərkəzi Asiya ilə Yaxın Şərqin strateji qovşağında yerləşən mühüm tranzit məkanına çevirir. Son illər Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun yenilənməsi, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının infrastrukturunun genişləndirilməsi, avtomobil yollarının müasirləşdirilməsi kimi layihələr Azərbaycanın tranzit rolunu daha da gücləndirib. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, bu sahəyə əlavə sərmayələrin yatırılması yalnız ölkənin iqtisadi imkanlarını artırmayacaq, eyni zamanda Azərbaycanın qlobal nəqliyyat xəritəsindəki mövqeyini daha da gücləndirəcək.
Bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərdən biri də Zəngəzur dəhlizidir. Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək bu yeni bağlantı təkcə ölkədaxili inteqrasiyanı təmin etmir, həm də regionun geosiyasi arxitekturasını dəyişdirən mühüm nəqliyyat arteriyasına çevrilir. Zəngəzur dəhlizi Şərq-Qərb xəttinin əlavə gücləndirilməsi ilə yanaşı, Orta Dəhlizin imkanlarını da genişləndirir, Azərbaycan, Türkiyə, Mərkəzi Asiya və Avropa üçün yeni iqtisadi perspektivlər açır. Bu marşrutun reallaşması həm yükdaşımaların həcmini artıracaq, həm də regionda dayanıqlı sülh və əməkdaşlıq modellərinin formalaşmasına töhfə verəcək. Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın tranzit ölkə kimi rolunu yeni səviyyəyə qaldırmaqla yanaşı, ölkənin strateji müstəqilliyini və iqtisadi əlaqələrini də möhkəmləndirəcək.
Gələcək illərdə yeni dəmir yolu xətlərinin çəkilməsi, müasir logistika mərkəzlərinin yaradılması, yük və sərnişin daşımalarının rəqəmsallaşdırılması Azərbaycanın tranzit potensialının daha səmərəli istifadəsinə imkan verəcək. Bu gün dünyada logistika və nəqliyyat sektorunda rəqabət yüksəlməkdədir və Azərbaycan bu rəqabətdə öz mövqeyini qorumaqla yanaşı, onu daha da möhkəmləndirmək niyyətindədir. Xüsusilə Orta Dəhliz adlandırılan Transxəzər marşrutunun inkişafında Azərbaycanın aparıcı rolu ölkəmizin strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
Prezident İlham Əliyevin Slovakiyada səsləndirdiyi bəyanat həm də onu göstərir ki, Azərbaycan nəqliyyat sektorunda modernizasiya siyasətini yalnız mövcud imkanlarla məhdudlaşdırmır. Əksinə, qarşıdakı illərdə bu sahə iqtisadiyyatın digər istiqamətlərinə də ciddi təsir göstərəcək. Yeni nəqliyyat bağlantılarının qurulması ticarət dövriyyəsinin artmasına, regionlararası inteqrasiyanın güclənməsinə, logistika xidmətlərinin genişlənməsinə və ən əsası, ölkənin iqtisadi dayanıqlığının yüksəlməsinə xidmət edəcək.
Azərbaycan üçün nəqliyyat və logistika yalnız iqtisadi layihə deyil, həm də strateji maraqlara xidmət edən geosiyasi amildir. Ölkəmizin sərhədləri boyunca yeni dəhlizlərin formalaşdırılması, beynəlxalq ticarət marşrutlarının genişləndirilməsi Azərbaycanın müstəqil qərarvermə imkanlarını daha da gücləndirir. Bu gün bir çox dövlət və beynəlxalq şirkətlər məhz Azərbaycan üzərindən keçən marşrutlara üstünlük verir və bu, ölkəmizə əlavə siyasi və iqtisadi dividendlər qazandırır.
Həmçinin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri də nəqliyyat-kommunikasiya strategiyasının ayrılmaz hissəsidir. Zəngilan, Füzuli, Laçın, Kəlbəcər və digər rayonlarda tikilən avtomobil yolları, hava limanları, dəmir yolu xətləri regionun iqtisadi inteqrasiyasını təmin etməklə yanaşı, Azərbaycanın yeni dövr nəqliyyat siyasətinin əsas sütunlarından birinə çevrilir. Bu ərazilərdə yaradılan infrastruktur təkcə ölkədaxili hərəkəti artırmır, həm də beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafına töhfə verir.
Azərbaycanın qarşıdakı illərdə nəqliyyat sektoruna əlavə vəsait ayırması ölkəni təkcə tranzit mərkəzi deyil, həm də istehsal, ticarət və logistik xidmətlərin qovşağına çevirəcək. Bu, həm ölkə iqtisadiyyatına yeni nəfəs verəcək, həm də Azərbaycanın geosiyasi rolunu daha da möhkəmləndirəcək. Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, bu investisiyalar Azərbaycanın imkanlarını genişləndirəcək və ölkəmizi daha güclü, rəqabətədavamlı və qlobal miqyasda daha çox söz sahibi olan dövlət kimi irəli aparacaq.
Bir sözlə, Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi nəqliyyat siyasəti bu gün yeni mərhələyə qədəm qoyur. Prezident İlham Əliyevin qətiyyəti və strateji baxışları sayəsində Azərbaycan qarşıdakı illərdə Avrasiyanın ən mühüm nəqliyyat qovşaqlarından biri kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək və həm regional, həm də qlobal əlaqələrin inkişafında həlledici rol oynayacaq.
Şamxal Əhmədov,
Şirvan-Salyan Regional Mədəniyyət İdarəsinin Salyan rayonu üzrə nümayəndəsi, YAP fəalı
