Azərbaycanın təbii qaz siyasəti ölkəmizin enerji strategiyasının ən önəmli sütunlarından biridir və onun inkişafında Ulu Öndər Heydər Əliyevin misilsiz xidmətləri vardır. Heydər Əliyev Azərbaycanın zəngin təbii qaz ehtiyatlarının kəşfi, hasilatı və beynəlxalq bazarlara çıxarılması istiqamətində ilk böyük addımları atmışdır. Onun rəhbərliyi dövründə ölkənin enerji sektorunun modernləşdirilməsi, möhkəm hüquqi baza yaradılması və beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində geniş islahatlar aparılmışdır. Ulu Öndərin səyləri sayəsində Azərbaycanın təbii sərvətlərindən səmərəli istifadə üçün şərait formalaşmış, eləcə də neft-qaz sənayesində strateji layihələrin təməli qoyulmuşdur.
Heydər Əliyev neft və qaz sahəsində davamlı inkişafa xüsusi önəm vermiş, Xəzər dənizində ilk kəşfiyyat işlərinin aparılmasını və böyük yataqların üzə çıxarılmasını təmin etmişdir. Onun təşəbbüsü ilə “Azəri-Çıraq-Günəşli” neft yataqlarının işlənməsi layihələri reallaşmış, bu layihələr Azərbaycanın enerji potensialının beynəlxalq səviyyədə tanınmasına yol açmışdır. Eyni zamanda, Heydər Əliyev xarici investorların ölkəmizə cəlb edilməsi üçün əlverişli şərait yaratmış, ölkənin enerji sektorunda uzunmüddətli və səmərəli tərəfdaşlıqların əsasını qoymuşdur. Bu siyasət Azərbaycanın təbii qaz ehtiyatlarının beynəlxalq bazarlara çıxarılmasında mühüm rol oynamışdır.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin strategiyası həm də Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, ölkənin iqtisadi müstəqilliyini möhkəmləndirmək məqsədini daşıyırdı. O, Azərbaycanın təbii qaz potensialının beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün infrastrukturu genişləndirməyə, qaz kəmərləri və emal qurğularının inşasına diqqət ayırmışdır. Bu, gələcək illərdə Azərbaycanın enerji ixracatçısı kimi mövqeyinin möhkəmlənməsinin təməlini qoymuşdur.
Hazırda Prezident İlham Əliyev Ulu Öndərin qoyduğu bu möhkəm təməl üzərində Azərbaycanın təbii qaz siyasətini uğurla davam etdirir. İyunun 2-də Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən enerji sahəsinin ən mötəbər tədbirlərindən biri olan Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində 30-cu Yubiley Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisi “Caspian Oil and Gas”un açılış mərasimində dövlət başçısının vurğuladığı kimi, “Bizim təbii qaz ixracımız ötən il 25 milyard kubmetrə çatmışdır.” Bu rəqəm Azərbaycanın enerji sektorundakı möhkəm mövqeyini və qaz sənayesində əldə etdiyi uğurları əyani şəkildə göstərir.
Azərbaycan təbii qaz ehtiyatlarının kəşfi və hasilatı sahəsində böyük potensiala malikdir. Ölkəmiz Xəzər dənizində zəngin qaz yataqlarına sahib olmaqla yanaşı, quru yataqlarında da dayanıqlı hasilat təmin edir. “Şahdəniz” yatağı bu sahədə xüsusilə önəmlidir və beynəlxalq layihələr vasitəsilə qazın Qafqaz regionundan Avropaya, eləcə də dünya bazarlarına nəqlini təmin edir. Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri, Trans-Anadolu Boru Kəməri (TANAP) və Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) kimi böyük tranzit layihələri Azərbaycanın təbii qaz ixracında strateji rolu daha da artırır.
Bu layihələr içində xüsusi yer tutan Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycanın qazını Avropa bazarlarına çatdıran mühüm enerji marşrutudur. Cənub Qaz Dəhlizi Azərbaycanın enerji ixracını şaxələndirməklə yanaşı, Avropanın enerji təhlükəsizliyinə də töhfə verir. Bu dəhliz vasitəsilə qazın ötürülməsi Avropa ölkələrinin enerjidə asılılığını azaltmağa, enerji mənbələrinin diversifikasiyasına şərait yaradır. Azərbaycan özünün strateji mövqeyi və zəngin təbii qaz ehtiyatları ilə enerji xəritəsində önəmli oyunçu kimi çıxış edir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qaz ixracının artırılması ilə yanaşı, sənayenin modernləşdirilməsi, texnoloji yeniliklərin tətbiqi və ekoloji məsuliyyətin önəmini xüsusi vurğulamışdır. Azərbaycan qaz sənayesində ən müasir texnologiyaların tətbiqi ilə əməliyyatların təhlükəsizliyi və səmərəliliyini yüksəltməyi, həmçinin ətraf mühitin qorunmasını prioritet hesab edir. Bu isə ölkəmizin beynəlxalq enerji bazarlarında rəqabət qabiliyyətini artırır.
Təbii qaz ixracının artması Azərbaycanın iqtisadiyyatına mühüm faydalar gətirir. Bu sahədən əldə olunan gəlirlər dövlət büdcəsinin əsas gəlir mənbələrindən birinə çevrilir, sosial proqramların maliyyələşdirilməsinə və ölkənin iqtisadi inkişafına təkan verir. Eyni zamanda, qaz ixracı Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini gücləndirir və enerji diplomatiyasının inkişafına böyük töhfə verir.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycanın təbii qaz siyasəti uzaqgörən planlama və davamlı inkişaf prinsipləri əsasında qurulub. Ulu Öndər Heydər Əliyevin təməlini qoyduğu və Prezident İlham Əliyevin uğurla davam etdirdiyi bu strateji istiqamət ölkəmizi enerji sahəsində regional və qlobal liderlər sırasına yüksəldir. Bu inkişafın nəticəsi olaraq, Azərbaycanın təbii qaz ixracı ötən il 25 milyard kubmetr həcmində olmaqla, iqtisadiyyatımızın dinamik inkişafına güclü təkan verir və gələcək illərdə də bu göstəricinin artacağına inamı artır. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər bu sahədəki uğurların davamlı olacağına dair güclü mesajdır.
Adilə Mirzəxanlı,
YAP Salyan rayon təşkilatı 6 nömrəli İşarəvermə və Rabitə Sahəsi ƏPT-nin sədri
