2025-ci il oktyabrın 21-də Astanada keçirilən Azərbaycan–Qazaxıstan Ali Dövlətlərarası Şurasının ikinci iclası və Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatı region üçün strateji əhəmiyyətli hadisəyə çevrildi. Bu səfər yalnız Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətlərinin yeni mərhələsini müəyyən etmədi, həm də Cənubi Qafqazda formalaşmaqda olan sülh mühitinə aydın mesajlar verdi. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında səsləndirdiyi “Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülhün əldə olunması artıq real mərhələyə daxil olub” fikri beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət mərkəzinə düşdü.
Bu bəyanat Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi ardıcıl, praqmatik və nəticəyönümlü xarici siyasətin növbəti ifadəsi idi. Prezident İlham Əliyev bir daha göstərdi ki, Azərbaycanın məqsədi revanş deyil, ədalətli və dayanıqlı sülhün təminidir. O vurğuladı ki, müharibə artıq tarixdə qalıb və indi əsas hədəf bölgədə sabitliyin bərqərar olması, kommunikasiyaların açılması, qarşılıqlı etimadın yaradılmasıdır. Prezidentin sözləri ilə desək: “Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh danışıqları konkret mərhələyə daxil olub. Biz hesab edirik ki, bu, reallığa əsaslanmalı, beynəlxalq hüququn prinsipləri üzərində qurulmalıdır. Azərbaycan ədalətli sülhün tərəfdarıdır və bunu əməli addımlarla sübut edib.”
Bu fikirlər, əslində, son illərdə regionda formalaşan yeni siyasi düzənin mahiyyətini əks etdirir. Azərbaycan 2020-ci ildə Vətən müharibəsində ədaləti bərpa etməklə təkcə öz ərazi bütövlüyünü təmin etmədi, həm də Cənubi Qafqazda real sülh üçün tarixi fürsət yaratdı. Lakin bu fürsətin reallığa çevrilməsi yalnız bir tərəfin deyil, hər iki dövlətin səmimiyyətindən asılıdır.
Astana görüşündə Prezident İlham Əliyev regionda sülhün təmin olunmasının təkcə Azərbaycan və Ermənistan üçün deyil, həm də bütövlükdə Türk dünyası və Avrasiya məkanında sabitliyin möhkəmlənməsi baxımından mühüm olduğunu qeyd etdi. Azərbaycan Prezidenti bəyan etdi ki, ölkəmiz qonşularla dostluq münasibətlərinə önəm verir və Qazaxıstan kimi strateji tərəfdaşların bu prosesdə mövqeyi regional əməkdaşlığa əlavə dəyər qatır.
Astanadakı çıxışında Prezident İlham Əliyev həm də regionun gələcəyinə dair aydın baxış ortaya qoydu: “Azərbaycan sülh gündəliyini irəli aparır və hesab edir ki, Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitliyin yeganə yolu sülh sazişinin imzalanmasıdır. Biz artıq bu istiqamətdə konkret təkliflər təqdim etmişik və irəliləyişə nail olmaq mümkündür.” Bu bəyanat beynəlxalq ictimaiyyətə bir daha göstərdi ki, Azərbaycan regionda sülhün təşəbbüskarı və aparıcı qüvvəsidir. Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, Azərbaycan hər zaman beynəlxalq hüquqa, suverenliyə və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərin tərəfdarıdır.
Sülh prosesi ətrafında aparılan müzakirələrdə Azərbaycanın mövqeyi birmənalıdır: ölkələrin ərazi bütövlüyü və suverenliyi tanınmalı, gələcəkdə bir-birinə qarşı ərazi iddialarına son qoyulmalıdır. Prezident bu prinsipləri həm Astana çıxışında, həm də digər beynəlxalq platformalarda ardıcıl şəkildə ifadə edib. Azərbaycanın sülh gündəliyinin əsasını real faktlar təşkil edir: azad edilmiş torpaqlarda genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır, yeni şəhərlər salınır, köçkünlərin qayıdışı həyata keçirilir. Bu, Azərbaycanın gələcəyə baxışının bariz nümunəsidir — dağıntılardan sabitliyə, düşmənçilikdən əməkdaşlığa doğru bir yol.
Astanada səsləndirilən mesajlar həm də onu göstərdi ki, Azərbaycanın diplomatik siyasəti hərbi zəfərlə deyil, sülh və tərəqqi ilə tamamlanır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz artıq regionun əsas sabitlik dayağına çevrilib və qonşuluq münasibətlərində qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq modelini təqdim edir. Bu kontekstdə Qazaxıstanla əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qardaş Qazaxıstan həm ikitərəfli münasibətlərdə, həm də regional məsələlərdə Azərbaycanın mövqeyinə anlayışla yanaşır. Qazaxıstan Prezidenti Kasım-Jomart Tokayevin Astana görüşündə səsləndirdiyi fikirlər də bu yaxınlığın və siyasi etimadın təzahürü idi.
Bir sözlə, 2025-ci il oktyabrın 21-də Astanada səslənən bəyanatlar təkcə Azərbaycan–Qazaxıstan münasibətlərinin yeni səhifəsini açmadı, həm də Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin reallığa çevrilməsi yolunda mühüm siyasi mesaj verdi. Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan ədalətli sülhün tərəfdarıdır və bu sülh reallığa çevriləcək” sözləri regionun gələcək siyasi mənzərəsinin əsas konturunu müəyyənləşdirir.
Bu gün Azərbaycan öz gücü, ədalətli mövqeyi və sülhə yönəlmiş siyasəti ilə Cənubi Qafqazda sabitliyin və inkişafın aparıcı memarı kimi çıxış edir. Astana bəyanatı isə bu reallığın beynəlxalq təsdiqi oldu – müharibədən sülhə, gərginlikdən əməkdaşlığa doğru aparan Azərbaycanın siyasi iradəsinin təntənəsi kimi tarixə düşdü.
Ülviyyə Ağalarova,
Salyan rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı, YAP fəalı
