Azərbaycan ilə Macarıstan arasında ikitərəfli münasibətlər dostluq və strateji tərəfdaşlıq prinsiplərinə əsaslanaraq son illərdə ardıcıl və dərinləşən inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Bu münasibətlər siyasi etimada, qarşılıqlı maraqlara və xalqlar arasında formalaşmış səmimi münasibətlərə söykənir. Hər iki ölkə beynəlxalq və regional səviyyədə bir-birini dəstəkləyən, mühüm strateji sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirən tərəfdaşlar kimi çıxış edir.
Bu dostluq və tərəfdaşlıq əlaqələrinin möhkəmlənməsində dövlət başçılarının qarşılıqlı səfərləri xüsusi rol oynayır. Xüsusilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2025-ci il mayın 20-də Macarıstana etdiyi işgüzar səfər ikitərəfli münasibətlərin strateji mahiyyətini bir daha nümayiş etdirdi. Budapeştdə keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər zamanı Azərbaycan ilə Macarıstan arasında əməkdaşlığın hazırkı vəziyyəti və gələcək inkişaf perspektivləri müzakirə olundu. Prezident İlham Əliyev Macarıstanın Baş naziri Viktor Orbanla apardığı danışıqlarda enerji təhlükəsizliyi, yaşıl enerji layihələri, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı və sənaye kooperasiyası sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinin vacibliyini vurğuladı. Görüş zamanı həmçinin Azərbaycanın Avropa İttifaqına enerji ixracında Macarıstanın oynaya biləcəyi körpü rolu bir daha təsdiqləndi.
Səfər çərçivəsində bir sıra mühüm sənədlər imzalandı və iki ölkənin dövlət və özəl sektor nümayəndələri arasında əməkdaşlıq imkanları müzakirə edildi. Bu sənədlər arasında enerji və infrastruktur sahəsində strateji layihələrin həyata keçirilməsi ilə bağlı razılaşmalar xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi. Prezident İlham Əliyev səfər çərçivəsində verdiyi bəyanatda Azərbaycanın Macarıstanla olan tərəfdaşlığını yüksək qiymətləndirdiyini, bu münasibətlərin sadəcə regional deyil, həm də qlobal əhəmiyyət daşıdığını qeyd etdi.
Qeyd edək ki, Macarıstan Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünü hər zaman qətiyyətlə dəstəkləyən Avropa ölkələrindən biri olub. Bu mövqe təkcə siyasi müstəvidə deyil, həm də beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində dəfələrlə nümayiş etdirilib. Azərbaycan isə öz növbəsində, Macarıstanın Avropa İttifaqı daxilindəki mövqeyini, iqtisadi və texnoloji potensialını strateji əməkdaşlıq baxımından mühüm faktor kimi qiymətləndirir.
İkitərəfli münasibətlər yalnız siyasi və enerji sahələri ilə məhdudlaşmır. Təhsil, mədəniyyət və humanitar əlaqələr də bu əməkdaşlığın önəmli komponentlərindəndir. Macarıstanın “Stipendium Hungaricum” proqramı çərçivəsində yüzlərlə azərbaycanlı gəncin Macarıstan universitetlərində təhsil alması, iki ölkə arasında elmi və mədəni layihələrin həyata keçirilməsi xalqlar arasında yaxınlıq yaradır. Budapeştdəki Azərbaycan-Macarıstan Dostluq Parkı və burada ucaldılmış xatirə abidələri bu dostluğun simvoludur.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da getdikcə dərinləşir. Azərbaycan Transxəzər Orta Dəhlizinin mühüm halqası olaraq Macarıstanla Avropa-Asiya yük daşımalarında vacib tərəfdaşlıq əlaqələri qurmuşdur. Budapeştdə bu istiqamətdə logistika mərkəzlərinin yaradılması və birgə nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi istiqamətində planlar da səfər zamanı gündəmdə olmuşdur.
Bütün bu amillər Azərbaycan və Macarıstan arasındakı münasibətlərin sadəcə diplomatik deyil, həm də dərin strateji xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. 2025-ci il mayın 20-də keçirilmiş səfər bu münasibətlərin yeni inkişaf mərhələsinə keçdiyini, əməkdaşlığın çoxşaxəli və gələcəyə yönəlmiş olduğunu bir daha sübut etdi. Prezident İlham Əliyevin Budapeştdə apardığı danışıqlar və səsləndirdiyi fikirlər göstərdi ki, Azərbaycan və Macarıstan bir-birinə dost ölkələr və etibarlı strateji tərəfdaşlar kimi baxır, və bu tərəfdaşlıq gələcək onilliklərə hesablanmış davamlı əməkdaşlıq modelidir.
Xanım Qədirova,
Salyan rayon Uşaq Gənclər İdman Şahmat Məktəbinin müəllimi, YAP fəalı
