ABŞ-ın Vitse-prezidenti Cey. Di. Vensin Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın inkişafında mühüm hadisə kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində aparılan görüşlər və imzalanan sənədlər yalnız ikitərəfli münasibətləri möhkəmləndirməklə kifayətlənmir, həm də Cənubi Qafqaz və qlobal səviyyədə regionda sülh, stabillik və əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır. Bu, Azərbaycan və ABŞ arasında münasibətlərin həm institusional, həm də strateji baxımdan daha yüksək səviyyəyə qalxdığını göstərir.
Son illərdə iki ölkə arasında əməkdaşlıq yalnız diplomatik sahələrlə məhdudlaşmayıb. Enerji, ticarət, nəqliyyat və texnologiya sahələrində konkret layihələr həyata keçirilib. Azərbaycanın enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılması, Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP və digər transmilli enerji layihələri ABŞ tərəfindən dəstəklənir və regionun enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi tərəfdaşlıq deyil, həm siyasi və strateji maraqları da əhatə edir və eyni zamanda Avropa ölkələrinin enerji diversifikasiyası üçün vacib rol oynayır.
ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanmış sülh sənədləri regionda uzunmüddətli sabitlik üçün yeni mexanizmlər açıb. Ağ Evdə Prezident Trampın iştirakı ilə paraflanmış sənədlər Cənubi Qafqazda sülhün möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayıb. Azərbaycan tərəfindən Ermənistanla aparılan tranzit və ticarət əməliyyatları, həmçinin neft məhsullarının təchizatına başlanması sülh prosesinin praktik göstəricilərinə çevrilib. Bu addımlar regionda qarşılıqlı etimadın və iqtisadi əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
TRIPP layihəsi və digər nəqliyyat dəhlizləri Azərbaycanın regiondakı strateji rolunu daha da gücləndirir. Bu layihələr nəinki ölkənin iki hissəsini birləşdirir, həm də Asiya və Avropanı birləşdirən etibarlı və təhlükəsiz daşımalar dəhlizi yaratmaqla regional inteqrasiyaya töhfə verir. TRIPP yalnız nəqliyyat infrastrukturu deyil, həm də iqtisadi əməkdaşlığın və regional inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi baxımından strateji platformadır.
Təhlükəsizlik və antiterror sahəsində əməkdaşlıq da yeni mərhələyə çıxıb. Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, müdafiə məhsullarının satışı və birgə layihələrin həyata keçirilməsi ikitərəfli əlaqələrin strateji çalarını möhkəmləndirir. Bu, yalnız regional deyil, qlobal təhlükəsizlik məsələlərinə də töhfə verən əməkdaşlıqdır. Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində oynadığı rol xüsusi vurğulanır və bu gün Azərbaycan 16 ölkənin, o cümlədən 11 NATO üzvünün enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir.
Görüş zamanı iqtisadi sərmayələr, süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur sahəsində əməkdaşlıq xüsusi diqqət mərkəzində olub. Süni intellekt mərkəzlərinin yaradılması, rəqəmsal infrastrukturun modernləşdirilməsi və innovativ texnologiyaların tətbiqi Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişafında önəmli rol oynayacaq. Bu təşəbbüslər dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyini artırmaqla yanaşı, regionda texnoloji inkişafın sürətlənməsinə və bilik iqtisadiyyatının formalaşmasına töhfə verir. Amerika şirkətləri ilə qurulan tərəfdaşlıq Azərbaycanın innovasiya sahəsində daha geniş imkanlar qazanmasına gətirib çıxarır. Bu əməkdaşlıq xüsusilə enerji, nəqliyyat, sənaye və təhlükəsizlik sahələrində yeni layihələrin reallaşdırılmasına şərait yaradır.
ABŞ-ın Vitse-prezidentinin Azərbaycana səfəri və Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası regionda diplomatik, iqtisadi və texnoloji əməkdaşlığın yeni səviyyəyə qalxdığını göstərir. Bu əməkdaşlıq Azərbaycanın qlobal təsir imkanlarını artırmaqla yanaşı, regional sabitliyin qorunması və inkişafına da xidmət edir. Qarşılıqlı etimad və strateji maraqlar üzərində qurulmuş bu əməkdaşlıq gələcəkdə daha geniş layihələr, qarşılıqlı investisiya təşəbbüsləri və texnoloji əməkdaşlıqların həyata keçirilməsi üçün əsas platforma rolunu oynayacaq.
Bu səfər həm də Azərbaycan və ABŞ arasında münasibətlərin yalnız ikitərəfli deyil, region və qlobal səviyyədə etibarlı və dayanıqlı əməkdaşlıq perspektivlərini yaratdığını nümayiş etdirir. Strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində əldə olunan nailiyyətlər sülh, sabitlik və davamlı inkişaf üçün etibarlı platforma formalaşdırır, eyni zamanda Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu və regional liderlik rolunu daha da möhkəmləndirir.
Türkan Həsənova,
Salyan Rayon Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı, YAP fəalı
